| 
| 
| 
| 
ସୁରଭି ଚୟନ ଶୃଙ୍ଖଳ
‘ସୁରଭି ଚୟନ ଶୃଙ୍ଖଳ’ ହେଉଛି ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରାଣୀପାଳନ ଏବଂ ଦୁଗ୍ଧ ବିଭାଗର ଏକ ଜାତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ଯାହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ପ୍ରାଣୀଧନର ବଂଶଗତ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଅଧିକ ଦୁଗ୍ଧ ପ୍ରଦାନକାରୀ ଦେଶୀ ଗାଈ ଏବଂ ମଇଁଷିମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା। ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ରାଣୀସମ୍ପଦ ମିଶନ୍ (NDLM) ଅଧୀନରେ ବିକଶିତ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ରାଣୀଧନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଗ୍ଧବତୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଦୁଗ୍ଧ ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାପଦଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଲିପିବଦ୍ଧକରଣ (Performance Recording) ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଏ। ଏହି ସଂଗୃହିତ ତଥ୍ୟକୁ ‘ଭାରତ ପଶୁଧନ’ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଅପଲୋଡ୍ କରାଯାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ତରରେ ଏହାର ଅନୁଧ୍ୟାନ ଏବଂ ବିଶ୍ଳେଷଣ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରୁଛି।
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଉନ୍ନତ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା ସମ୍ପନ୍ନ ସର୍ବୋତ୍ତମ (Elite) ଦୁଗ୍ଧବତୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଏବଂ ପ୍ରଜନନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସେମାନଙ୍କର ବ୍ୟବହାରକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା। ଏହିଭଳି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ବୈଜ୍ଞାନିକ ଚୟନ ମାଧ୍ୟମରେ, ଦେଶରେ ଥିବା ଗାଈ ଏବଂ ମଇଁଷିମାନଙ୍କର ବଂଶଗତ ଗୁଣବତ୍ତା ତଥା ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତାରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି।
‘ସୁରଭି ଚୟନ ଶୃଙ୍ଖଳ’ ଅଧୀନରେ, ମନୋନୀତ ପଶୁମାନଙ୍କର ଦୁଗ୍ଧ ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ମାପଦଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକର ନିୟମିତ ଲିପିବଦ୍ଧକରଣ କରାଯାଇ ସେମାନଙ୍କର ଅନୁଧ୍ୟାନ କରାଯାଏ। କ୍ଷେତ୍ରସ୍ତରରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ପ୍ରାଣୀ ଚିକିତ୍ସକ ଏବଂ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ କର୍ମଚାରୀମାନେ ଏହି ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିଥାନ୍ତି, ଯାହା ପରେ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ NDLM ଡିଜିଟାଲ୍ ଡାଟାବେସ୍ରେ ଅପଲୋଡ୍ କରାଯାଏ।
ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ତଥ୍ୟ ଆଧାରରେ, ଅଧିକ ଦୁଗ୍ଧ ପ୍ରଦାନକାରୀ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ବଂଶଗତ ଗୁଣବତ୍ତା ଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ‘ସର୍ବୋତ୍ତମ ପ୍ରାଣୀ’ (Elite Animals) ଭାବରେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥାଏ। ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉନ୍ନତ ମାନର ଶୁକ୍ରାଣୁ ର ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ଉତ୍ସ ହୋଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ କୃତ୍ରିମ ପ୍ରଜନନ ତଥା ମନୋନୀତ ପ୍ରଜନନ (Selective Breeding) ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିବା ୫୦୨୦ ଲକ୍ଷ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ୪୪୪୭ଟି ସର୍ବୋତ୍ତମ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇ ସେମାନଙ୍କ ତଥ୍ୟ ‘ଭାରତ ପଶୁଧନ’ ପୋର୍ଟାଲରେ ଅପଲୋଡ୍ କରାଯାଇଛି।
‘ସୁରଭି ଚୟନ ଶୃଙ୍ଖଳ’ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରଣାଳୀରେ ବଂଶଗତ ଉନ୍ନତି ଏବଂ ଦେଶୀ ପ୍ରାଣୀ ସମ୍ପଦର ସଂରକ୍ଷଣ ଦିଗରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ। ବଂଶଗତ ଭାବେ ଉନ୍ନତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ମାଧ୍ୟମରେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଦୁଗ୍ଧ ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି, ଦେଶୀ ବଂଶାବଳୀର ସୁଦୃଢ଼ୀକରଣ ଏବଂ ଭାରତର ଦୁଗ୍ଧ ଶିଳ୍ପର ସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶରେ ବିଶେଷ ସହାୟକ ହେଉଛି।